Kraniyovertebral o‘tish sohasidagi meningioma — kam uchraydigan va texnik jihatdan murakkab patologiya bo‘lib, neyroxirurgik jamoada yuqori aniqlik va katta tajriba talab qiladi. Miyaning ushbu anatomik sohasi eng mas’uliyatli hududlardan biri hisoblanadi, chunki bu yerda organizmning hayotiy muhim funksiyalarini ta’minlaydigan tuzilmalar jamlangan. Ushbu zonadagi har qanday aralashuv puxta rejalashtirishni hamda zamonaviy neyroxirurgik texnologiya va yondashuvlarni qo‘llashni talab qiladi.

Neurolife neyroxirurgiya markazida kraniyovertebral o‘tish sohasidagi meningioma mikrojarrrohlik usulida muvaffaqiyatli olib tashlandi va anatomik hamda funksional nisbatlar to‘liq tiklandi. Bunday klinik holatlarda miya o‘smalarini olib tashlash asosiy davolash usuli sifatida ko‘riladi, chunki u nerv tuzilmalaridagi siqilishni bartaraf etish va nevrologik buzilishlarning keyingi kuchayishini oldini olishga xizmat qiladi.

Kraniyovertebral o‘tish sohasidagi meningioma nima?

Meningioma — odatda miya pardalari (qobiqlari)dan rivojlanadigan yaxshi sifatli o‘sma hisoblanadi. Miya meningiomasi uzoq vaqt davomida belgilarsiz kechishi mumkin, ammo kraniyovertebral o‘tish sohasida joylashganda hatto kichik hajmdagi o‘sma ham yaqqol klinik belgilarga sabab bo‘lishi mumkin. Bu sohadagi o‘sma uzunchoq miyani, orqa miyaning yuqori segmentlarini va cherep nervlarini siqishi mumkin. Bu esa bemorning hayot sifatiga bevosita ta’sir qiladi va hatto meningioma kichik bo‘lganda ham jiddiy nevrologik buzilishlarni keltirib chiqarishi mumkin.

Qachon neyroxirurgga murojaat qilish muhim?

Klinik belgilari o‘smaning o‘lchami va o‘sish yo‘nalishiga bog‘liq. Ushbu lokalizatsiyada miya o‘smasining belgilari ko‘pincha asta-sekin kuchayadi va uzoq vaqt davomida boshqa kasalliklar alomati sifatida qabul qilinishi mumkin.

Eng ko‘p uchraydigan shikoyatlar:

• ensa va bo‘yin sohasida og‘riqlar;
• qo‘l va oyoqlarda kuchsizlik yoki uvishish;
• yurish va muvozanatni saqlashda buzilishlar;
• bosh aylanishi;
• yutish qiyinlashishi va nutqda o‘zgarishlar.

Miya o‘smasining ehtimoliy sabablarini tushunish o‘z vaqtida tekshiruvdan o‘tishga yordam beradi va xavotirli alomatlar paydo bo‘lganda mutaxassis qabulini kechiktirmaslikka turtki bo‘ladi.

Neurolife markazida diagnostika

Neurolife markazida tashxisni aniq qo‘yish va operatsiyani xavfsiz rejalashtirish uchun kompleks diagnostik yondashuv qo‘llanadi. Miya o‘smasi MRT tekshiruvning asosiy bosqichi hisoblanadi. Magnit-rezonans tomografiya o‘smaning o‘lchami, tuzilishi va atrof to‘qimalar bilan o‘zaro munosabatini aniqlash imkonini beradi.

Qo‘shimcha ravishda miya o‘smalarining nurli diagnostikasi qo‘llanadi, jumladan kraniyovertebral o‘tish sohasining MSKT tekshiruvi ham o‘tkaziladi, bu suyak tuzilmalarini baholash va xavfsiz jarrohlik kirish yo‘lini tanlash uchun zarur. Shu tariqa, asosiy diagnostik usullar quyidagilar:

• kontrast bilan miya va bo‘yin umurtqa qismi MRT;
• kraniyovertebral o‘tish sohasining MSKT.

Tekshiruv shuningdek to‘liq nevrologik ko‘rik va puxta operatsiya oldi tayyorgarligini ham o‘z ichiga oladi.

Neurolife klinikasida meningiomani jarrohlik yo‘li bilan davolash

Davolashning asosiy bosqichi mikrojarrrohlik texnologiyalarini qo‘llagan holda meningiomani neyroxirurgik davolash bo‘ldi. Aralashuv doirasida meningiomada operatsiya quyidagilardan foydalangan holda amalga oshirildi:

• operatsion mikroskop;
• mikrojarrrohlik asbob-uskunalari;
• miya va nerv tuzilmalarining funksiyalarini neyrofiziologik monitoring qilish.

Miya o‘smasini olib tashlash hayotiy muhim anatomik tuzilmalarni saqlagan holda o‘smani imkon qadar to‘liq kesib olish maqsadida amalga oshirildi. Bunday yondashuv neyroxirurgik operatsiya asoratlari xavfini sezilarli kamaytiradi va bemor uchun prognozni yaxshilaydi.

Operatsiyadan keyingi natija

Operatsiyadan keyin bemor markaz mutaxassislari nazoratida dinamik kuzatuvda bo‘ldi. Erta operatsiyadan keyingi davrda quyidagilar qayd etildi:

• nevrologik simptomatikaning kamayishi;
• harakat funksiyalarining tiklanishi;
• hayot sifatining yaxshilanishi;
• jiddiy asoratlarning yo‘qligi.

Nazorat MRT o‘tkazilgan aralashuvning radikalligini tasdiqladi.

Shuni ta’kidlash muhimki, miya o‘smasi erta aniqlanganda va to‘g‘ri davolash taktikasi tanlanganda eng samarali davolanadi. Miya saratonini davolash narxi yoki meningiomani olib tashlash kabi masalalar har doim individual tarzda ko‘rib chiqiladi va klinik holatning murakkabligiga, diagnostika hajmiga hamda qo‘llaniladigan terapiya usullariga bog‘liq bo‘ladi.

Muallif: neyroxirurg shifokor Vladimir Ten Denisovich.